1. Skip to Menu
  2. Skip to Content
  3. Skip to Footer

Obiekt fascynacji jako oś najwspanialszych powieści świata. Od Flauberta, poprzez Dostojewskiego, Manna, Witkacego, Stanisława Antoniego Muellera, po Nabokova i Romaina Gary

 

 

W młodzieńczym, a już rewelacyjnym opowiadaniu „Tancerz mecenasa Kraykowskiego” Witold Gombrowicz bezlitośnie obnaża i inteligentnie ośmiesza młodego mężczyznę, który fascynację postacią dojrzałego mecenasa doprowadza do ostatecznych granic nieprzyzwoitości. Opowiadanie jest punktem wyjścia wykładu dotyczącego wpływu rzeczywistych fascynacji wielkich autorów – fascynacji wpływających na powstanie wielkich dzieł literackich, bądź te dzieła niejako wymuszających. Gombrowicz parodiuje to, co jego wielcy poprzednicy robili z całkowitą powagą i z korzyścią dla literatury. Tomasz Mann napomyka o fascynacji w latach szkolnych swym rówieśnikiem, któremu nadał literackie miano Przemysław Hippe. Ołówek pożyczony od Przemysława Hippe staje się wręcz talizmanem. Dostojewski, zafascynowany jedną z kobiet swego życia, uczynił z niej i Nastasję Filipownę, i Agłaję, i generałową Jepanczyn. Michał Choromański z kolei, pytany przez dziennikarz, kto może być pierwowzorem literackiej Rebeki Wiodmarowej z „Zazdrości i medycyny”, nie bez dumy oznajmia, że do portretu Rebeki pozowały mu damy z legionu tych, które wchodziły o różnych porach do jego skromnej mansardy, żeby mu „pozować” do wspaniale naszkicowanej postaci. Dziś znamy dwie autentyczne „modelki”.

Fascynacje Lwa Tołstoja, fascynacje, Stendhala, fascynacje Brunona Schulza, Witkacego, drohobycka kochanka koncypienta, tajemnicza dama z towarzystwa, utrwalona jako ten prężny kwiat pośród drohobyckich naftowych błota przez S. A. Muellera w jednej jedynej jego powieści „Henryk Flis” (pisarz uznał, że to wystarczy, i do końca życia był dyrektorem banku) i tak dalej, i dalej…

Wprawdzie Flaubert ogłosił „Pani Bovary to ja” – ale ta racja nie wyklucza fascynacji… bez której nie byłoby dumnego autorskiego „ja”.

Obserwuj Instytut LAI!

Who's Online

Odwiedza nas 54 gości oraz 0 użytkowników.